Hangi sektör 9 yılda 87 kat büyür…

shopping_history

Bundan 12 yıl önce yaşanan “dot-com iflası”nın zihinlerde bıraktığı tereddütlere Facebook’un borsa faciasının eklendiği günlerde Bankalar Arası Kart Merkezi e-ticaretin 2011 yılı hacmini açıkladı. Hacim 22,8 milyar lirayı aşmış. Bu rakamın 2003 yılında 262,4 milyon lira olduğunu hatırlarsak, sektör 9 yılda 87 kattan fazla büyümüş demektir…

Bu inanılmaz büyümede son yıllarda artan uygun fiyata marka ürün satan sitelerin payı büyük. Ancak e-ticaretin gelişmesi için gerekli olan ön şartların Türkiye’de mevcut olması da bu gelişmenin zeminini hazırlamış. Bankacılık, lojistik ve güvenlik altyapısı Türkiye’de gelişmiş durumda. Ayrıca internet kullanıcılarının artışı ve ülkenin genç bir nüfusa sahip olması da sektörü büyüten faktörler.

Asıl ilginci, bu rakamların katlanarak artmaya devam edeceğine inananların sayısının fazla olması. Türkiye’nin büyük e-ticaret siteleri milyar dolarlık ciro hedeflerine kitlenmiş durumdalar.

***

Türkiye’de bu durumda olan rakamlar dünyada nasıl dersiniz? ABD’de e-ticaret hacminin 2012 yılında 226 milyar dolara ulaşması bekleniyor.

Aslında şaşırtıcı olmaması gereken bir gelişme bu. Bilgisayar başına geçip, istediğin özellikteki birçok ürünü inanılmaz rekabetçi fiyatlardan bulabiliyorsun. Neden sıkıcı bir alışveriş sürecine katlanıp, “acaba daha iyisini, daha uygun fiyata bulabilir miyim” diyerek zaman harcamayı tercih edelim. Üstelik alışverişin sonunda “acaba daha iyisini, daha uygun fiyata bulabilir miydim” takıntısı da var…

***

İnternetle gelişmiş olmasına rağmen e-ticaret veya online alışverişin geçmişi daha eski. İngiliz mucit ve girişimci Michael Aldrich benzer bir sistemi 1979 yılında geliştiriyor. Önceleri B2B alışveriş için kullanılan sistem, özellikle 90’lardan sonra B2C, yani nihai tüketiciyi de içeren biçime dönüşüyor.

Michael Aldrich, 1981 yılında yeni alışveriş sistemini tanıttığı bir makalede şunları yazmış: “Alışverişten nefret ediyorum. Karım da alışverişten nefret ediyor. Biliyorum ki, bir zımba satın almak için süpermarkete gitmek zorunda kalan herkes alışverişten nefret ediyor.”

Aldrich, e-ticaretin bu oranda ve bu hızla büyüyeceğini tahmin etmiş miydi?

10 yıl sonra e-ticaret hangi boyutlara ulaşacak?

Günümüzdeki biçimiyle alışveriş 50 yıl sonra kalacak mı?

Bu soruları cevaplamak zor… Kolay olan, e-ticaretin uzun yıllar boyunca büyüyeceğini ve yatırım için geç olmadığını söylemek…