Bitmez bu komplo teorileri…

LED-Lamp_on-Philips1

Philips’in piyasaya sürdüğü 20 yıl dayanan ampul beni çocukluğuma döndürdü. İlk kez çocukluğumda duymuştum: Aslında 70 yıl dayanan bir ampul icat edilmiş ama ampul fabrikaları 70 yılda bir mesai yapmamak için dayanıksızlarını üretiyorlarmış. Doğrusu o zamanlar oldukça aklıma yatmış ve “olabilir” demiştim; “yapar bunlar”…

Yıllar içinde bu ve buna benzer birçok komplo teorisiyle karşılaşmış, çoğuna da amiyane tabirle “atlamış”, arkadaşlarıma ballandıra ballandıra anlatmıştım.

***

1970’lerin petrol krizi sırasında da, aslında güneş hatta su gibi alternatif yakıtlarla çalışan otomobillerin icat edilmiş olduğunu ancak petrolün bitmesinin beklendiğini öğrenmiştim.

1980’lere geldiğimizde piyasaya “yeni” diye sunulan her ürünün aslında yıllar, hatta yüzyıllar öncesinde icat edildiğini, adım adım piyasaya sürülerek her adımda para kazanıldığı söylenmeye başladı.

Bu teorileri artık pek ciddiye almasak da iyi muhabbet konusu olduklarından ilgimizi çekmeye devam ediyordu.

***

Prof. Yalçın Küçük’ün DPT maceraları, söylenenlerin kısmen de olsa doğru olabileceğini gösterdi. Bir gazeteye verdiği röportajda Yalçın Hoca, DPT’de çalışırken ısrarlarıyla renkli yerine siyah beyaz televizyon için yatırım izni verilmesini sağladığını gururla söylüyor, memleketi bir süreliğine de olsa renkli televizyon illetinden kurtarmakla övünüyordu.

Aslında renkli televizyon, siyah beyaz televizyondan hemen sonra, 1920’li yıllarda geliştirilmişti. Sadece Türkiye’ye gelişi uzun sürmüştü. Siyah beyazı 40 yıl, renklisi 60 yıl gecikmeli olarak sınırlarımızı aşabildi.

***

Çünkü geçen yüzyıl, ülkeler arasındaki sınırlar daha belirgindi ve aşılması daha zordu. Siyaset gibi, ekonomi gibi, teknoloji de ülke sınırları içinde “kapalı” olarak yaşayabiliyordu.

Bugün durum daha farklı. Sınırlar giderek şeffaf ve geçirgen hale geliyor. Ekonomi gibi teknoloji de siyaset de küresel olarak biçimleniyor.

Değişmeyen şeyler de var tabii… Örneğin komplo teorileri. 20 yıl dayanan ampul piyasaya çıktı ya, yakında yeni teoriyi duyarız: 200 yıl dayanan ampul icat edilmiştir de bir yerlerde bekletiliyordur kesin…