Made in Germany, dikkat kalitesiz demekti…

bismark-bs-1

“Made in Germany” ibaresi, menşe belirten ilk ibaredir… 23 Ağustos 1887 yılında İngiltere’de yürürlüğe giren ticari markalar yasası uyarınca İngiliz malları dışında her ürünün menşeinin etiketlenmesi zorunlu hale gelmişti. O dönemde İngilizleri “kalitesiz” diğer ülke mallarından korumak için alınan bu kararın asıl hedefi ise Almanya’ydı. Çünkü Alman ürünleri, özellikle de kesici aletler, İngiltere’de tutulmaya başlamıştı.

Yani geçtiğimiz günlerde 125 yaşına basan “Made in Germany” ibaresi kalitesizliğin belgesi olması amacıyla İngiltere’de piyasaya sürülen Alman mallarında yer alıyordu. Ancak zamanla bu silah kelimenin gerçek anlamıyla geri tepti. “Made in Germany” ibaresi bir kalite göstergesi haline geldi. Zaten kısa süre sonra 1891 yılında Madrid Antlaşması ile ürünlerin menşei ile ilgili yanlış bilgilere izin vermeme taahhüdünde bulunuldu. Bu anlaşmadan sonra her ülke “Made in…” ibaresini kullanmaya başladı.

***

Patent hırsızlığı ve taklit malları engellemek amacıyla her ülke bu önlemi sıkı sıkıya uygulamaya başladı. Ancak ürünlerinin kalitesini sürekli artıran ve uluslararası rekabete açık bir sistemle çalışan ülkeler için “Made in…” ibaresi bir avantaj haline gelmeye başladı.

Önceleri sanayileşmiş batı ülkelerinde “Japon malı gibi kalitesiz” benzeri deyimler bile ortaya çıkarken, bir süre sonra “Made in Japan” bir prestij ibaresi haline geldi. Benzeri bir sürecin önümüzdeki dönemde Çin malları için yaşanması muhtemel. Belki bir süre sonra Çin malının imajı dolayısıyla “Made in China” ibaresi yerine “Made in PRC” (People’s Republic of China – Çin Halk Cumhuriyeti) menşe işaretini kullanmaktan vazgeçebilecek bir Çin görebiliriz.

***

Bundan 20 yıl önce anlatılsa hayal gibi gelecek, Türk malı makinelerle ilgili Makine Tanıtım Grubu’nun “Dünyanın Makinesi Türkiye’nin Kalitesi” başlıklı “tıkır tıkır” işleyen kampanyasını hatırlayın. Türkiye ve makine imalatının yan yana kullanılmasının bile düşünülemeyeceği günlerden sadece çeyrek yüzyıl sonra, dünyanın önemli makine ihracatçılarından biri olabildik.

Belki de bugün bulunulan noktadan çok, yarın ulaşılmak istenen yer bu nedenle önemli…