Fabrikatör James Watt

SIL14-W001-15a

Sanayi devriminin buhar makinesiyle başladığı konusunda şüphe yok. Peki buhar makinesinin mucidi James Watt kimdi? Bir bilim adamı mı, mucit mi? Mühendis mi, usta mı?

James Watt, aslında doğuştan zengin bir adam. Watt yetişkin bir erkek olduğunda, zengin bir armatör olan babasının işlerinin bozulmasıyla gurbete gidiyor. Ölçüm aletleri ustası olmak üzere Londra’ya giden Watt, İskoçya’ya döndüğünde Lonca’dan izin alamaz ve sanatını icra edemez. Glasgow Üniversitesi’nde bir araştırma atölyesinde çalışmaya başlayan James Watt, bu atölyede buhar makinesini geliştirir. Yani buhar makinesi, üniversite sanayi işbirliğinin ilk ürünlerinden biri.

James Watt’ın işadamlığı buhar makinesini geliştirmek için sponsor aramasıyla başlar. Carron Demir İşleri şirketinin kurucusu, sanayici John Roebuck, Watt’ı destekler. Sponsorun desteğinin yetmediği durumlarda Watt, tam 8 yıl anketörlük yaparak çalışmalarını sürdürür. Ancak Roebuck iflas eder ve Watt yeni bir ortak bulur. James Watt’ın yeni ortağı Matthew Boulton, sadece sermaye değil fikir de verir. Makinenin ileri geri hareketinin dairesel olmasını akıl eder ve bu değişiklikle makinenin gücü tam 5 kat artar.

1794’te Boulton ve Watts şirketi kurulur ve 1765’te ilk örneği Glasgow Üniversitesi’nde çalışan buhar makinesi 1776’da ticari kullanıma sunulur. Sadece buhar makinesi üretip satmaya başlarlar. 1824 yılına kadar tam 1164 makine satılır. Makinenin girdiği her madende ve fabrikada buharın sihirli gücüyle verim artar, maliyetler azalır. Böylece sadece iki girişimci zengin olmakla kalmaz bir ülkeyi zenginleştirecek ve dünyayı değiştirecek olaylar zincirini başlatır.

James Watt, zengin bir işadamıydı. Büyük bir malikânede yaşayan bir makine fabrikatörüydü. Belki önemli icatları olmuştu ancak bu icatların onu ne kadar bilim adamı yapacağı tartışılır.