2012 yılının “merak” muhasebesi…

Wikipedia_Checkuser

İcat çıkarma gibi merakla ilgili olumsuz deyimleri de unutun. Soru sormak, cevap aramak ve dahi merak, kelimenin her anlamıyla “iyidir”…

Merak edip de öğrendiğimde, bilmekten rahatsız olduğum yığınla mevzu oldu. Ama yine de ben merak edip öğrenmekten memnunum.

İnsan bir şeyi merak ettiğinde ne yapar?

Tanıyorsa bir bilene sorar.

Tanımıyorsa cevabı bulabileceğini düşündüğü kaynağa başvurur.

Eskiden olsa ansiklopedilere bakardık. Artık temel başvuru kaynağı Google… Birçok konuda da Google bizi Vikipedi’ye yönlendiriyor.

***

Peki, Vikipedi’de hangi maddeler en çok ziyaret ediliyor? Daha iyisi, hangi millet hangi konuları merak ediyor? Hiç merak ettiniz mi?

Ben düşünmemiştim bile. Ancak İsveçli bilgisayar programcısı Johan Gunnarsson konuyla ilgili bir çalışma yapmış. Çalışmalarının sonuçlarını Viki-trendleri projesi olarak yayınlayan Gunnarsson’un ulaştığı sonuçlar çok ilginç.

Örneğin Gunnarsson’un memleketi İsveç’te, İsveçliler en çok hangi maddeyi ziyaret etmişler dersiniz? Cevap: İsveç… Bunun nedeni İsveçliler’in memleketleri hakkındaki cehaletleri mi, Vikipedi’nin ülkeleri hakkındaki bakış açısını öğrenmek için mi belirsiz…

İranlılar, “İran” ve “Tahran” maddelerini okumuş.

Kendi dışındaki dünyanın ayrıntılarını merakta ise Hollanda ve Fransa şampiyon… Hollandalıların en çok ziyaret ettiği madde, Çin’deki Hua Shan dağındaki “dünyanın en tehlikeli yürüyüş güzergâhı”. Fransızlar ise bir tür Japon çobanpüskülü bitkisini merak etmiş.

Arapça Vikipedi’nin en çok ziyaret edilen maddelerinden biri Kavalalı Mehmet Ali Paşa…

İngilizce versiyonda lider başlık Facebook, Rusça’da Youtube…

Almanların en çok ziyaret ettiği Vikipedi başlığı, İngilizce “çıkmaz sokak” anlamına gelen “cul-de-sac” kelimesinin açıklaması oldu.

***

Gelelim Türkiye’ye. Ne yazık ki Johan Gunnarsson’un 2012 yıllık raporunda Türkiye araştırılmamış. Ancak son ay, hafta ve gün raporları sürekli güncelleniyor.

Örneğin geçen ay Türkçe Vikipedi’de en çok ziyaret edilen madde, Maya Uygarlığı… Bu kesinlikle şaşırtıcı değil. En azından 21 Aralık tarihine kadar çok ziyaret edilmiş olmalı.

İki numarada Facebook var. Üçüncü en çok ziyaret edilen madde Mustafa Kemal Atatürk… Yedinci en çok ziyaret edilen madde Youtube.

Sekiz ve onuncu maddeler, Recep Tayyip Erdoğan ve Kanuni Sultan Süleyman’a ait. Altı numaradaki Osmanlı Padişahları listesi de Muhteşem Yüzyıl tartışmaları ile açıklanabilir.

Yani tüm bu maddelerin neden merak edildiğini anlamak pek zor değil.

Ancak, dördüncü ve beşinci sırayı işgal eden Ada Lovelace ve Grimm Kardeşler maddelerini niye merak ettiğimizi tahmin etmek pek kolay değil. Her iki maddenin de geçen ay Google Doodle’larından olması, Türklerin Doodle’ları merak ettiğinin göstergesi olabilir.

Dokuzuncu sırada en çok ziyaret edilen Vikipedi maddesi için ise yorum yapmak, neden aramak pek mümkün değil. “Ğ” maddesi için söylenecek tek şey, “merak işte”…