Karikatürlerdeki Tarih

Untitled-2

12 Teşrin-i Sani 1339 – 12 Kasım 1923 Akbaba Dergisi

Suya düşen rüyalar…

“Chester Projesi Suya Düştü

Rüya – Hakikat”

Chester Projesi, 1911’de Meclisi Mebusan’da, 1922’te Büyük Millet Meclisi’nde tartışılır. 1911’de reddedilen proje Milli Mücadele döneminde kabul edilir. ABD ile yapılan anlaşmaya göre, Anadolu’da (Musul dahil) 4 bin kilometreyi aşan bir demiryolu şebekesi ve üç liman yapımı karşılığı demiryolu güzergahı ile limanlar çevresindeki madenlerin kullanım hakkı devrediliyordu. Projenin finansmanı, sözkonusu alanların 40 kilometrelik çevresinde, bilinen ve 20 yıl içinde bulunacak olan, petrol dahil tüm madenlerin işletme hakkı idi. Chester Projesi’nin gerçekleşmesi için hayati önemi olan Musul sorunu Lozan Konferansı’nda çözülemeyip, ileriki görüşmelere bırakılınca projeyi yürütecek ABD şirketi sorun yaşamaya başladı. Gecikmeler sonucu Türk Hükümeti 18 Aralık 1923’te anlaşmayı feshedecekti. Böylece Anadolu’nun imarının bir rüya olarak kalacağı endişesini yansıtan yazı ve karikatürler dönemin gazetelerinde yayınlanmaya başlar.