Ray-Ban’ın Tom Cruise’a borcu bitmez

ray_ban

Filmlere ürün yerleştirme oldukça eski bir yöntem. Tam olarak filmin icadıyla başlar. Sinemayı icat eden Lumiere Biraderler, ilk kısa filmlerinde Lever Biraderler’in (bugünün Unilever’i) Sun Light marka sabunlarını kullanıyorlardı. Bu ilk örnek, aslında resmi bir ürün yerleştirme sayılmazdı. Çünkü ürünü filme yerleştiren Lumiere Biraderler değil, Lever Biraderler’in bir casusu idi…

Paranın yapımcıya verildiği ilk ürün yerleştirmeler ise 1930’lu yıllarla başlar. 1932 yapımı “Yaralı Yüz” filmine 250 bin dolar gibi, o günler için bir servet sayılabilecek reklam desteğini veren White Owl Cigars’ın tek talebi, başrol oyuncusu Poul Muni’nin film boyunca sigaralarını içmesiydi.

Sonraki yıllarda, rüya mutfaklarda göz alıcı General Electric buzdolapları, evlilik teklifi için diz çöken erkeğin şık bir el hareketiyle açtığı ve içinde DeBeers barındıran mücevher kutuları, fiyakalı bir ses eşliğinde sigarayı yakan Zippo çakmaklar hep özenle yerleştirilmiş ürünlerdi…

***

Ürün yerleştirme 1980’li yıllarda asıl etkisini göstermeye başladı.

Steven Spielberg E.T. filminde, ilk teklif götürdüğü M&M kabul etmeyince Reese’s Pieces kurabiyelerini kullandı, tabii bedeli mukabili… Sonuç, filmin gösterime girmesini takip eden bir hafta içinde Reese’s Pieces satışları yüzde 300 arttı. Ürün, daha önce giremediği binlerce sinema büfesinde başköşeye kuruldu.

Ayakta kalmaya çabalayan Amerikan güneş gözlüğü markası Ray-Ban, Tom Cruise’un başrolünü oynadığı iki filmle felaha erer… Önce 1983 yapımı Risky Business, sonra 1986 yapımı Top GunRay-Ban’ın cirosu ilk filmle yüzde 50, ikinci filmle de yüzde 40 daha artar. Ray-Ban, Tom Curiese sayesinde öyle bir büyüme trendine girer ki, Curuise’a vefa borcunu ödeyecek gibi değildir…

***

Top Gun filmi sadece “kara güneş gözlüklerini” moda yapmaz. Deri pilot ceketleri de moda olur, pilotluk da… Film sonrası ABD’de Hava Kuvvetleri’ne ve Donanma’ya yazılanların sayısı tam yüzde 500 artar.

Yani Sam Amca “I want you for U.S. Army!” demenin çok daha etkili bir yolunu bulmuştu. Sadece Sam Amca mı, hangi mesleğe ihtiyaç varsa ona uygun bir film ya da dizi inanılmaz sonuçlar yaratıyordu.

Artık filmlere sadece ürün değil meslek de “yerleştiriliyor”. Zeki ve kaliteli gençlerin kendi mesleklerini seçmesini sağlamak isteyen meslek gruplarının desteklediği TV dizileri görünmeye başladı.

Hem hayat kurtaran hem de iyi yaşayan doktorlar, aslında bir bilim adamı gibi çalışan CSI dedektifleri, yel değirmeninden devlere kafa tutan ya da fil üstünde çimen ezen avukatlar TV dizilerinin dünyasında ve gençlerin tercihlerini etkilemeyi sürdürüyor.

***

Örneklerden de anlaşılacağı gibi “filmlere ürün yerleştirme”nin olağanüstü etkileri olabiliyor. Ödenen bedelin çok üzerinde olumlu etkileri şirketlerin kaderini olumlu anlamda değiştiriyor.

İşte bu nedenle Ray-Ban’ın Tom Cruisse’a, Reese’s Pieces’in Steven Spielberg’e borcu bitmez…

Fotoğraf Altı: Poul Muni, “Yaralı Yüz”de. Piksellenmiş elinde White Owl Cigars (1). Bir filme ilk yerleştirilen ürün Sunlight sabunu (2). Reese’s Pieces kurabiyeleri E.T. ile büyüdü (3). Tom Cruise, önce Riskli İş (4), sonra Top Gun (5) ile Ray-Ban’ı kurtardı…